Lauaxeta

Erdi Aroko dorretxe hau Mungiak duen eraikinik zaharrena da eta bertan dago prestatuta Esteban Urkiaga "Lauaxeta" euskal olerkariari buruzko erakusketa zabal bat.

Jatorria

Mungia ondoan dagoen Laukiz herrian jaio zen, 1905eko abuztuaren 3an. Esteban Urkiaga "Lauaxeta" ezizenez ezagutzen dugu. Ume koskorra zela Mungiara aldatu zuen bizilekua sendiak, "Lau Haize" izeneko zonaldea, alegia, eta hortik hartuko zuen poetak bere ezizena.

Esteban Urkiaga "LAUAXETA"

Torrebillelan Lauxetari buruz inoiz egin den erakusketarik osoena dago; izan ere, bertan dago jasota olerkariaren ibilbide pertsonal, politiko eta literarioaren ikuspegi zabal bat.

Lauaxeta 2

Aukera paregabea da euskal poesiaren berritzaile handienetako bat, 30eko ha.markadako belaunaldi garrantzitsua gogoz indartu zuen olerkaria hurbilagotik ezagutzeko.
"Dana emon behar jako maite dan askatasunari"

Loiola

Jesuita izateko gogoari eutsiz, Loiolan eta Oñan burutu zituen fraidetzako eta abadetzako ikasketak, meza berria emateko gutxi falta zitzaiolarik komentua utzi zuen arte.
Loiolako egonaldian ikaskide talde batek Euskal Akademia eratu eta indartu zuen.

Literatura eta Politika

Sasoi horretan Lauaxetak, idazteari ez ezik, politikari ere ekin zion eta mitin abertzaleak ematen hasi zen. Langile amorratua zenez, hainbat antzerki-jaialdi eta ekintza politiko eta kulural sortu eta bideratu zituen.EUZKADI egunkarian hasi zen lanean eta egunkari horren zuzendari izatera heldu zen.

Gerra Zibila

Gerra garaian zeregin guztiak utzi eta Euskal Gudarostean sartu zen eta komandante gradua jaso zuen Agirre Lehendakariaren agintepean. 1937ko apirilaren 26an Gernika bonbardatu zuten. Lauaxeta kazetari bati laguntzen joan zen Gernikara eta, bertan zegoela, tropa frankistek atxilotu zuten: handik bi hilabetera fusilatu egin zuten Gasteizen.